Węgarek okienny – co to jest i jaką pełni funkcję?
Węgar (zwany także węgarkiem) to charakterystyczne przesunięcie fragmentu muru, które tworzy wnękę wokół otworu okiennego, osłaniając ościeżnicę w ok. 80%. Choć wywodzi się z tradycyjnych, ceglanych konstrukcji, nadal znajduje zastosowanie w projektach architektów.
• Historycznie, ten nadbudowany element miał za zadanie chronić dom przed stratami ciepła, izolować ramę od strony zewnętrznej oraz pomagał budowniczym w precyzyjnym dopasowaniu konstrukcji okiennej do fasady.
Czym jest węgarek okienny?
Najprościej określić go jako wysunięty fragment ściany, przylegający do krawędzi otworu okna od zewnątrz wnęki okiennej. W klasycznym murze ceglanym powstaje przez wysunięcie jednej lub paru warstw cegieł do kilku, kilkunastu cm, natomiast w ścianach betonowych czy drewnianych funkcję tę mogą pełnić dodatkowe elementy konstrukcyjne (np. słupki lub profile). W uproszczeniu, okno z węgarkiem montowane jest nie na skraju muru, ale częściowo ,,schowane’’ w jego obrysie, co zmienia sposób osadzenia i uszczelnienia stolarki. Jak wyjaśnia ekspert DAKO, Paweł Buchman:
– Węgarek to nic innego jak występ w murze, tworzący swego rodzaju ,,ramkę”, w której osadza się okno. Choć może kojarzyć się nam z tradycyjnym budownictwem z cegły, we współczesnych domach energooszczędnych funkcję węgarka przejmuje odpowiednio wysunięta warstwa ocieplenia: styropianu lub wełny. Z punktu widzenia montażysty, jest to istotny element, który pozwala na estetyczne i – co ważniejsze – bardzo szczelne połączenie okna z elewacją.
Funkcje węgarka w konstrukcji okna
Mimo szeregu zmian w technologii montażu okien na przestrzeni lat, węgarki nadal cieszą się popularnością ze względu na korzyści, jakie przynoszą. To między innymi:
- lepsza izolacja i mniej mostków termicznych poprzez ograniczanie strat ciepła na styku okna ze ścianą,
- dodatkowa ochrona oraz zabezpieczenie m.in. pianki montażowej przed działaniem czynników atmosferycznych (takich jak promieniowanie UV, czy wilgoć), co wydłuża żywotność całej konstrukcji,
- stabilizacja – zwiększenie poziomu sztywność osadzenia okna w murze,
- względy estetyczne i ciekawy, klasyczny wygląd otworu okiennego.
Rodzaje węgarków
W zależności od konstrukcji budynku, technologii budowlanej oraz materiału ściennego, możemy wyróżnić kilka podstawowych typów węgarków okiennych.
Węgarki murowane, tradycyjnie wykonywane z cegły lub dociętych bloczków, najczęściej spotkamy w starszych budynkach. Z kolei węgarki prefabrykowane znajdziemy już w nowocześniejszych projektach budowlanych, m.in. domach z prefabrykatów betonowych, na przykład w postaci pasków z betonu komórkowego. Węgarki styropianowe mogą być za to stosowane są w różnych rodzajach obiektów i składają się z płatów styropianu, wzmocnionych włóknem szklanym i otynkowanych od zewnątrz.
Wpływ węgarka na parametry okna
Oprócz wspomnianej wcześniej stabilności i pewności montażu okna, węgarki wpływają też na inne parametry techniczne stolarki.
Prawidłowo wykonany węgarek ogranicza infiltrację powietrza i wody (zwiększa szczelność) w okolicach okna oraz daje dodatkową izolację cieplną w miejscach narażonych na przenikanie chłodu, co przekłada się na wyższy komfort termiczny wewnątrz. Co ciekawe, pełniejsze osłonięcie ramy pomaga też do pewnego stopnia ograniczyć przenikanie hałasów z zewnątrz.
– Dobrze zaprojektowany węgarek ma bezpośredni wpływ na bilans energetyczny budynku. Poprzez częściowe przesłonięcie ramy okiennej od zewnątrz, ograniczamy powierzchnię profilu narażoną na bezpośrednie działanie mrozu. Tworzy to dodatkową synergię w systemach o wysokiej izolacyjności, gdzie każdy detal montażowy ma za zadanie wspierać niski współczynnik przenikania ciepła całego okna – podkreśla ekspert.
Węgarek a prawidłowy montaż okna
Tego typu osłonę projektuje się zwykle wcześniej i instaluje w trakcie budowy domu. Odpowiedni kształt formowany jest wówczas na murze, w warstwie ocieplenia lub wykonywany z dodatkowych elementów izolacji, takich jak styropian lub pianka poliuretanowa.
Warto wiedzieć, że możliwe jest również wykonanie węgarka w już istniejącym obiekcie. Najlepiej rozważyć taką opcję podczas większego remontu lub wtedy, gdy izolacja między ramą okienną a murem nie została prawidłowo wykonana.
W każdym przypadku montaż okna z węgarkiem wymaga odpowiedniego przygotowania. Otwór okienny powinien być zaplanowany z uwzględnieniem szerokości i głębokości węgarka, tak aby możliwe było dokładne osadzenie i uszczelnienie ramy.
Węgarek w nowym budownictwie i przy wymianie okien
W przypadku nowych inwestycji deweloperskich, projektanci coraz chętniej uwzględniają węgarki jeszcze na etapie planowania. Przy wymianie okien w starszym budynku, gdzie węgarki już istnieją, należy dopasować nowe okno do parametrów wnęki (m.in. pod względem wymiarów i sposobu mocowania). Czasem konieczne jest również odtworzenie lub uzupełnienie naruszonych węgarków.
Okno z węgarkiem czy bez?
Czy okno z węgarkiem w domu się opłaca? Jest wiele argumentów za tym rozwiązaniem, choć musimy pamiętać, że będzie to zwykle nieco droższa opcja.
Okna montowane „na styk”, bez węgarków, mogą być łatwiejsze w instalacji, ale zwykle wymagają dodatkowych zabezpieczeń, czy też dokładniejszego wykonania warstw izolacyjnych. W przypadku domów energooszczędnych węgarki są często standardem – pomagają utrzymać wymagane parametry cieplne w domu i redukują ryzyko błędów montażowych.
Jest to zatem nieduży detal, który potrafi zrobić dużą różnicę: w wyglądzie okna, termice wnętrza oraz jego szczelności. Choć dziś dysponujemy zróżnicowanymi technologiami montażu stolarki, w wielu przypadkach warto sięgnąć i po to sprawdzone, praktyczne rozwiązanie.
Ekspert DAKO radzi:
– W nowoczesnym budownictwie zdecydowanie rekomendujemy montaż z węgarkiem, najczęściej formowanym przez warstwę ocieplenia. Brak węgarka wymusza stosowanie szerokich obróbek i zwiększa ryzyko nieszczelności na styku okno-mur. Decydując się na węgarek, zyskujemy nie tylko lepsze parametry techniczne, ale i znacznie szersze możliwości przyjemnego dla oka wykończenia wnęki okiennej.
