Szprosy mogą udekorować okna i nadać niepowtarzalnego uroku domowi zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz. Duży wybór kolorów i wzorów umożliwia wybranie szprosów najlepiej pasujących do danej aranżacji. Warto jednak pamiętać, że takie rozwiązanie ma też swoje wady, a szprosy, chociaż efektowne, nie sprawdzą się w przypadku każdego domu.
Rodzaje szprosów
Wady i zalety szprosów
Szprosy mogą nadać oknom wyjątkowy wygląd i podkreślić styl, w jakim utrzymany jest projekt domu. Dzięki nim niesamowicie może wyglądać i elewacja, i pomieszczenia wewnątrz. Zanim jednak wybierzemy okna ze szprosami, powinniśmy tę decyzję dokładnie przemyśleć. Takie rozwiązanie, chociaż świetnie sprawdza się w niektórych przypadkach, ma swoje wady, a aby szprosy ładnie uzupełniły aranżację, należy wybrać ich rodzaj niezwykle starannie.
Przeciwnicy szprosów zwracają uwagę na związane z nimi wady: zmniejszanie ilości światła słonecznego, które dostaje się do pomieszczenia, problemy z czyszczeniem okna i gorsze właściwości termoizolacyjne (zwłaszcza w przypadku szprosów konstrukcyjnych). Okna ze szprosami są też droższe. Jeśli szprosy się nam znudzą, nie ma również możliwości łatwego ich usunięcia (chyba, że chodzi o szprosy zawieszane). Dodatkowo, nieodpowiednio dobrane szprosy nie tylko nie udekorują domu, ale wręcz będą szpecić okna.
W jakich sytuacjach sprawdzą się szprosy?
Szprosy bardzo ładnie będą prezentować się w przypadku domów drewnianych, poddanych renowacji budynków zabytkowych, „wiejskich” willi, czy domów stylizowanych na przykład na szlacheckie dworki albo utrzymanych w bardziej klasycznym stylu. Odpowiednio dobrane szprosy w takich budynkach doskonale wpiszą się w aranżację i podkreślą charakter domu. Szprosy mogą wyglądać urokliwie również w dużych oknach o bardziej nietypowych kształtach – w formie pionowego prostokąta albo szerokich, o zaokrąglonej górze. Warto wiedzieć, że szprosy wcale nie muszą dzielić okna na równe kwadraty – można je nakleić na przykład pod kątem, tworząc trójkątne pola (co ładnie wygląda w przypadku okien zaokrąglonych). Liczba zastosowanych szprosów powinna być uzależniona od ich grubości i wielkości okna.
Jeśli nasz dom budowany jest według nowoczesnego projektu i marzymy o szprosach, zastanówmy się, czy to najlepsze rozwiązanie. Chociaż, oczywiście, szprosy są spotykane w nowoczesnym budownictwie, raczej nie wpasują się dobrze w typowo nowoczesne aranżacje – zwłaszcza, jeśli stawiamy na minimalizm albo bardzo nowatorskie formy architektoniczne.
Raczej odradzamy wybór szprosów osobom, którym zależy na jasnych, przestrzennych wnętrzach: uzyskanie tego efektu będzie znacznie łatwiejsze, jeśli zdecydujemy się na duże przeszklenia. Dodatkowo, jeżeli nasz budżet jest ograniczony i zakup szprosów miałby oznaczać rezygnację z okien o lepszych parametrach użytkowych, również lepiej postawić raczej na lepsze właściwości (czy to termoizolacyjne, czy to akustyczne albo związane z bezpieczeństwem) niż na elementy dekoracyjne.
Na co zwrócić uwagę, wybierając szprosy?
Przede wszystkim – na ich właściwe dopasowanie do ram okiennych oraz do wyglądu całej elewacji budynku. Najlepiej, jeśli szprosy będą wykonane z tego samego materiału, co ramy okienne – oraz będą miały taki samo kolor. Należy dobrać styl szprosów do stylistyki całego domu: na przykład na szprosy zdobione można pozwolić sobie w przypadku budynku, który posiada wiele elementów dekoracyjnych, z którymi taki wygląd okna będzie właściwie współgrał. Do prostszej bryły lepiej będą pasowały szprosy bardziej tradycyjne, pozbawione zdobień. Istotna jest także grubość szczeblin – decyduje ona o tym, jak finalnie wyglądać będzie całe okno i ile światła słonecznego wpuści do wnętrza.
Szprosy to ciekawa możliwość dekoracyjna, zanim jednak podejmiemy decyzję o ich zakupie, warto po pierwsze, dokładnie ją przemyśleć, po drugie, skonsultować się ze specjalistą, po trzecie wreszcie – jeśli tylko mamy taką możliwość – postarać się przed podjęciem ostatecznej decyzji o wizualizację efektu końcowego.
Z jakich materiałów wykonuje się szprosy okienne?
Szprosy okienne mogą być wykonane z tego samego materiału, co rama, lub tworzone niezależnie, z innych surowców: od typowego dla stolarki retro drewna, poprzez bardzo lekkie i wytrzymałe aluminium, aż po nowoczesne tworzywa, jak PVC. Rodzaj wykorzystanego surowca zależny jest zazwyczaj od typu szprosów w oknie i efektu wizualnego, jaki chcemy osiągnąć.
Najczęściej spotykanym rozwiązaniem są dziś listwy z aluminium lub kompozytów tworzyw sztucznych, ponieważ są one trwałe i dają opcję dokładniejszego dopasowania koloru do ram okiennych.
Jak dobrać szprosy do stylu domu i elewacji?
W domach bardziej klasycznych i o rustykalnym charakterze najlepiej prezentują się drobne, symetryczne podziały, które nawiązują do historycznych okien z małymi kwaterami.
W architekturze wiejskiej dobrze sprawdzają się szprosy w ciepłych tonacjach drewna, z widocznymi słojami, które dopełniają swoim stylem tradycyjny materiał użyty na elewacji, np. kamień czy cegłę dekoracyjną.
Z kolei budynki o nowoczesnej bryle zyskają najwięcej dzięki prostym, linearnym projektom szprosów – np. pojedynczemu, poziomemu lub pionowemu podziałowi, który nada ,,rytmu” bryle i uporządkuje fasadę optycznie.
W projektach loftowych, industrialnych wartym rozważenia zabiegiem będzie zastosowanie ciemnych, kontrastowych szprosów, które tworzą efekt stalowych ram rodem z dawnej fabryki.
Kolory i kształty szprosów w oknach
Interesujące, geometryczne podziały w oknach wpływają na wizualny odbiór poszczególnych ścian, budując również klimat całego budynku. Linie dzielące szybę potrafią zmienić proporcje okna, a nawet sposób, w jaki rozprasza i układa się światło wewnątrz.
Dla uzyskania harmonijnego wrażenia, często wybieranym kierunkiem jest dopasowanie koloru okleiny szprosów do profilu okna, co daje iluzję prawdziwego podziału kwater na pola.
Dzięki szerokiej gamie dostępnych barw, łatwo dostosować je do niemal każdego stylu architektonicznego, od klasycznych, wiejskich i etnicznych, po te bardziej współczesne. Niektóre, odważne realizacje wykorzystują celowo szprosy w kontrastowych kolorach, co potęguje efekt dekoracyjny i pozwala wyeksponować ramy okienne.
Szprosy w oknach - czyszczenie, pielęgnacja i konserwacja
Sposób pielęgnacji szprosów zależy w głównej mierze od ich konstrukcji. Przykładowo, szprosy międzyszybowe są łatwe w utrzymaniu, ponieważ nie wystają poza płaszczyznę szyby i nie dzielą jej od zewnątrz.
Natomiast szprosy nakładane na szybę wymagają już większej troski ze względu na osadzanie się pyłów, spływający deszcz i inne zanieczyszczenia. Do ich pielęgnacji warto używać miękkich gąbek i łagodnych środków czyszczących, unikając mocno ścierających szczotek, substancji czynnych powierzchniowo czy też rozpuszczalników.
Warto też regularnie kontrolować stan wspomnianych szprosów – w przypadku odklejenia, wygięcia lub uszkodzeń najlepiej sięgnąć po fachową pomoc.
Szprosy a koszty okien
Subtelne szprosy dodają oknom klasycznego sznytu, nawiązującego do piękna znanego nam z historii architektury, niestety podnoszą też koszt inwestycji w stolarkę. W zależności od liczby okien, może to oznaczać dodatkowy wydatek rzędu kilku tysięcy złotych.
Mimo to, przy renowacji zabytkowych budynków, często okazują się bardziej opłacalnym rozwiązaniem niż dokładne odtwarzanie oryginalnej konstrukcji okna z podziałami powierzchni szklanej.
